Kim jest współkredytobiorca?

Współkredytobiorca to osoba, która wspólnie z głównym kredytobiorcą zaciąga zobowiązanie kredytowe. Obie osoby są stronami umowy kredytowej i ponoszą solidarną odpowiedzialność za spłatę całego kredytu. Oznacza to, że bank może żądać spłaty całej kwoty od dowolnej z tych osób — niezależnie od ich wewnętrznych ustaleń.

Przystąpienie współkredytobiorcy do umowy jest jednym z najczęstszych sposobów na zwiększenie zdolności kredytowej. Dochody obu osób sumują się, co pozwala wnioskować o wyższą kwotę kredytu lub uzyskać lepsze warunki.

Współkredytobiorca a współwłaściciel

Bycie współkredytobiorcą nie oznacza automatycznie bycia współwłaścicielem nieruchomości. To dwie odrębne kwestie prawne. Rodzic, który przystępuje do kredytu dziecka jako współkredytobiorca, nie musi być wpisany do księgi wieczystej jako współwłaściciel. Kwestię własności reguluje osobna umowa (akt notarialny kupna).

Kto może być współkredytobiorcą?

Banki akceptują różne konfiguracje współkredytobiorców, choć najczęściej są to osoby spokrewnione lub pozostające w związku:

  • Małżonek — najczęstsza sytuacja. Przy wspólności majątkowej bank zazwyczaj wymaga, by oboje małżonkowie byli współkredytobiorcami
  • Partner/partnerka — osoby żyjące w związku nieformalnym (konkubinacie). Bank ocenia dochody i zobowiązania obu osób osobno
  • Rodzic — częste rozwiązanie, gdy młoda osoba nie ma wystarczającej zdolności kredytowej. Rodzic „dorzuca" swój dochód do wniosku
  • Rodzeństwo — rzadziej spotykane, ale dopuszczalne w większości banków
  • Osoba niespokrewniona — niektóre banki akceptują, choć mogą wymagać dodatkowych wyjaśnień co do relacji między stronami

Większość banków dopuszcza maksymalnie 2–4 współkredytobiorców w jednej umowie. Każda z tych osób przechodzi pełną weryfikację: sprawdzenie dochodów, historii w BIK, wskaźnika DTI i scoring kredytowy.

Wpływ współkredytobiorcy na zdolność kredytową

Dodanie współkredytobiorcy zwiększa zdolność kredytową, ponieważ bank sumuje dochody obu osób. Jednocześnie uwzględnia też zobowiązania współkredytobiorcy (inne kredyty, karty kredytowe, limity).

Przykład: Główny kredytobiorca zarabia 8 000 zł netto i ma zdolność na kredyt ok. 380 000 zł (na 30 lat). Współkredytobiorca (rodzic) zarabia 5 500 zł netto i nie ma innych zobowiązań. Łączna zdolność wzrasta do ok. 620 000 zł — to wzrost o ponad 63%.

Warto jednak pamiętać, że wiek starszego współkredytobiorcy może ograniczyć maksymalny okres kredytowania. Jeśli rodzic ma 58 lat, a bank wymaga spłaty do 70. roku życia, maksymalny okres kredytu wyniesie 12 lat zamiast np. 30 — co drastycznie obniży zdolność. Niektóre banki stosują jednak zasadę, że liczy się wiek młodszego kredytobiorcy.

Odpowiedzialność solidarna — co to oznacza w praktyce?

Odpowiedzialność solidarna oznacza, że każdy współkredytobiorca odpowiada za spłatę całości kredytu, a nie proporcjonalnej części. Jeśli jeden współkredytobiorca przestanie płacić, bank ma prawo żądać pełnej raty od drugiego.

W praktyce: jeśli dwóch współkredytobiorców zaciągnęło kredyt na 400 000 zł, a jeden z nich przestał płacić, bank może żądać od drugiego spłaty całych 400 000 zł (plus odsetki). Nie ma znaczenia, że wewnętrznie umówili się na podział po połowie.

Wpływ na BIK współkredytobiorcy

Kredyt w pełnej kwocie pojawia się w raporcie BIK obu współkredytobiorców. Oznacza to, że współkredytobiorca ma obniżoną zdolność kredytową na zaciąganie własnych zobowiązań. Opóźnienia w spłacie również trafiają do BIK obu osób — nawet jeśli za opóźnienie odpowiada wyłącznie jedna z nich.

Współkredytobiorca po rozwodzie lub rozstaniu

Rozwód ani rozstanie nie zwalniają automatycznie żadnego ze współkredytobiorców z odpowiedzialności za kredyt. Orzeczenie sądu o podziale majątku dotyczy relacji między byłymi małżonkami, ale nie wiąże banku. Nawet jeśli sąd przyznał nieruchomość jednemu z małżonków, drugi nadal odpowiada za kredyt wobec banku.

Możliwe rozwiązania po rozwodzie:

  • Odłączenie współkredytobiorcy — wymaga zgody banku i udowodnienia, że pozostający kredytobiorca sam ma wystarczającą zdolność kredytową
  • Refinansowanie kredytu — zaciągnięcie nowego kredytu przez jedną osobę na spłatę dotychczasowego wspólnego zobowiązania
  • Sprzedaż nieruchomości — spłata kredytu ze środków ze sprzedaży i podział nadwyżki
  • Znalezienie nowego współkredytobiorcy — zastąpienie byłego partnera inną osobą (wymaga pełnej procedury bankowej)

Jak odłączyć współkredytobiorcę?

Procedura odłączenia współkredytobiorcy wymaga złożenia wniosku w banku. Bank ponownie ocenia zdolność kredytową pozostającego kredytobiorcy. Jeśli jest niewystarczająca, bank odmówi. Proces trwa zazwyczaj 2–6 tygodni i może wiązać się z kosztami aneksu do umowy (ok. 200–500 zł).

Alternatywą jest przewłaszczenie — przeniesienie całego kredytu na jedną osobę. Wymaga to nowej analizy kredytowej i zazwyczaj podpisania aneksu w formie notarialnej (szczególnie przy kredycie hipotecznym).

Współkredytobiorca a poręczyciel — kluczowe różnice

Choć oba rozwiązania mają na celu zwiększenie szans na uzyskanie kredytu, różnią się fundamentalnie:

  • Współkredytobiorca jest stroną umowy kredytowej od początku. Poręczyciel podpisuje oddzielną umowę poręczenia.
  • Współkredytobiorca odpowiada solidarnie od razu. Poręczyciel odpowiada, gdy główny kredytobiorca nie płaci (choć w praktyce przy poręczeniu wekslowym różnica się zaciera).
  • Dochód współkredytobiorcy zwiększa zdolność kredytową. Dochód poręczyciela zazwyczaj nie jest dodawany do wyliczenia zdolności (stanowi jedynie dodatkowe zabezpieczenie).
  • Odłączenie współkredytobiorcy jest trudniejsze niż zwolnienie poręczyciela.

Sprawdź też: Zdolność kredytowa | Poręczenie kredytu | BIK | Kalkulator zdolności kredytowej

Najczęściej zadawane pytania

Nie, współkredytobiorca nie musi być współwłaścicielem nieruchomości. To dwie odrębne kwestie prawne. Rodzic może przystąpić do kredytu jako współkredytobiorca, a jedynym właścicielem mieszkania będzie dziecko. Kwestię własności reguluje akt notarialny kupna, a nie umowa kredytowa.

Tak, ale wymaga to zgody banku. Bank ponownie oceni Twoją zdolność kredytową — jeśli Twoje dochody wystarczą na samodzielną obsługę kredytu, bank zgodzi się na odłączenie. Jeśli nie, możesz rozważyć refinansowanie kredytu, znalezienie nowego współkredytobiorcy lub sprzedaż nieruchomości.

Dodanie współkredytobiorcy zwiększa zdolność kredytową, ponieważ bank sumuje dochody obu osób. Jednocześnie uwzględnia też zobowiązania współkredytobiorcy. Ważne: cały kredyt pojawi się w BIK obu osób, co obniży zdolność każdego z nich na zaciąganie kolejnych zobowiązań.

Współkredytobiorca jest pełną stroną umowy kredytowej — jego dochody sumują się z dochodami głównego kredytobiorcy, a kredyt widnieje w jego BIK. Poręczyciel podpisuje oddzielną umowę poręczenia, jego dochody zazwyczaj nie zwiększają zdolności kredytowej, a odpowiada dopiero gdy główny kredytobiorca zaprzestanie spłat.